ترکیبات تغذیه‌ای، خواص آنتی‌اکسیدانی و اثرات سلامت‌محور روغن تخمه کدو کاژان

کدو (Cucurbita pepo) یکی از گیاهان شناخته‌شده و پرکاربرد جهان است که به دلیل خواص دارویی و تغذیه‌ای فراوان، در سال‌های اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. دانه‌های کدو، علاوه بر مصرف مستقیم به‌عنوان خوراکی، منبع مهمی برای استخراج روغنی ارزشمند هستند که نه تنها در صنایع غذایی، بلکه در داروسازی و فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی نیز جایگاه ویژه‌ای یافته است.

روغن تخمه کدو، به‌ویژه وقتی با روش پرس سرد و بدون افزودنی شیمیایی تولید شود، سرشار از ترکیبات زیست‌فعال مانند اسیدهای چرب غیراشباع، فیتواسترول‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی است. این ترکیبات با اثرات آنتی‌اکسیدانی و سلامت‌محور خود، باعث شده‌اند روغن تخمه کدو به‌عنوان یک غذای عملکردی (Functional Food) شناخته شود.

در مطالعه‌ای که توسط تیم تحقیق و توسعه کارخانه نیوشا (کاژان) انجام شد، روغن تخمه کدو کاژان به‌طور دقیق از نظر ترکیب شیمیایی، ارزش تغذیه‌ای و فعالیت زیستی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق در ژورنال بین‌المللی Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST)، جلد 11، شماره 11، نوامبر 2024 منتشر شده است.

ترکیبات تغذیه‌ای روغن تخمه کدو کاژان

پروفایل اسیدهای چرب

بخش مهمی از ارزش تغذیه‌ای روغن تخمه کدو مربوط به ترکیب اسیدهای چرب آن است. بررسی‌ها نشان داد بیش از نیمی از ترکیب این روغن را اسیدهای چرب غیراشباع تشکیل می‌دهند:

• اسید لینولئیک (امگا-6): مهم‌ترین اسید چرب روغن تخمه کدو، که سهم غالب را دارد. این اسید چرب ضروری در حفظ سلامت قلب و عروق، تنظیم التهاب و پشتیبانی از سیستم ایمنی نقش دارد.
• اسید اولئیک (امگا-9): دومین اسید چرب مهم در روغن کدو است که اثرات شناخته‌شده‌ای در کاهش کلسترول بد (LDL) و افزایش کلسترول خوب (HDL) دارد.
• اسیدهای چرب اشباع (پالمیتیک و استئاریک): در مقادیر کمتر حضور دارند و به پایداری حرارتی و ماندگاری روغن کمک می‌کنند.

این پروفایل متعادل باعث شده روغن تخمه کدو یک منبع چربی سالم برای رژیم‌های غذایی سلامت‌محور باشد.

فیتواسترول‌ها

یکی از ویژگی‌های برجسته روغن تخمه کدو کاژان، غلظت بالای فیتواسترول‌ها است. این ترکیبات گیاهی با ساختار مشابه کلسترول، می‌توانند در روده با کلسترول رقابت کرده و جذب آن را کاهش دهند، که منجر به کاهش سطح کلسترول خون و بهبود سلامت قلب می‌شود.

مهم‌ترین فیتواسترول‌ها:

• بتا-سیتوسترول: سهم اصلی و ترکیب کلیدی
• استیگماسترول و کامپسترول: در مقادیر کمتر، اما نقش هم‌افزایی در بهبود پروفایل چربی خون و کاهش التهاب دارند

وجود این فیتواسترول‌ها، روغن تخمه کدو را نه تنها یک روغن خوراکی بلکه مکمل طبیعی سلامت‌محور می‌کند.

ویتامین‌ها و فعالیت آنتی‌اکسیدانی

روغن تخمه کدو منبع غنی ویتامین E است، که یک آنتی‌اکسیدان قوی محسوب می‌شود و با خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد از آسیب سلولی جلوگیری می‌کند.آزمایش‌های انجام‌شده نشان داد روغن تخمه کدو کاژان در آزمون‌های استانداردDPPH و ABTS توان بالایی در مهار رادیکال‌های آزاد دارد. ) مقادیر IC50 به‌ترتیب 27.5 و 32.4 میکروگرم بر میلی‌لیتر (، که نشان‌دهنده قدرت بالای این روغن در مقابله با استرس اکسیداتیو است.قدرت آنتی‌اکسیدانی روغن تخمه کدو می‌تواند در پیشگیری از بیماری‌های مرتبط با پیری، تقویت سیستم ایمنی و محافظت از بافت‌ها در برابر التهاب‌های مزمن نقش مؤثری داشته باشد.

مواد معدنی

یکی دیگر از جنبه‌های ارزشمند روغن تخمه کدو کاژان، وجود مواد معدنی ضروری در آن است. این مواد معدنی نقش مهمی در عملکردهای بیولوژیکی بدن دارند:

• منیزیم: برای عملکرد صحیح عضلات و اعصاب حیاتی است و در بیش از 300 واکنش آنزیمی بدن نقش دارد.
• روی: به تقویت سیستم ایمنی، ترمیم زخم‌ها و سلامت پوست کمک می‌کند.
• پتاسیم: در تنظیم فشار خون و عملکرد قلبی-عروقی نقش کلیدی دارد.
• کلسیم و آهن: اگرچه در مقادیر کمتری حضور دارند، اما وجودشان به سلامت استخوان‌ها و خون‌سازی کمک می‌کند.

این تنوع معدنی، روغن تخمه کدو را از بسیاری از روغن‌های گیاهی متمایز ساخته و ارزش مصرف روزانه آن را افزایش می‌دهد.

روش استخراج پرس سرد؛ تضمین کیفیت

کیفیت روغن گیاهی به‌طور مستقیم تحت تأثیر روش استخراج آن است. در کارخانه کاژان، روغن تخمه کدو با استفاده از روش پرس سرد تولید می‌شود.پرس سرد یک فرآیند مکانیکی است که بدون حرارت زیاد و بدون حلال‌های شیمیایی انجام می‌گیرد. این موضوع اهمیت زیادی دارد زیرا ترکیبات حساس مانند اسیدهای چرب غیراشباع، فیتواسترول‌ها و ویتامین E در معرض حرارت یا مواد شیمیایی به‌راحتی تخریب می‌شوند.با استفاده از این روش، روغن تخمه کدو کاژان کیفیتی ممتاز، شفافیت بالا و طعم طبیعی مطلوبی دارد.

یافته‌های پژوهش

طبق مطالعه منتشر شده در JMEST، روغن تخمه کدو کاژان دارای ویژگی‌های زیر است:

🎃 غلظت بالای اسیدهای چرب غیراشباع برای سلامت قلب

🎃 سطح بالای فیتواسترول‌ها برای کاهش کلسترول و بهبود عملکرد پروستات

🎃 قدرت آنتی‌اکسیدانی قابل توجه

🎃 وجود مواد معدنی کلیدی مانند منیزیم، روی و پتاسیم

🎃 کیفیت بالا ناشی از روش پرس سرد

این یافته‌ها نشان می‌دهد روغن تخمه کدو کاژان یک محصول علمی و کاربردی برای مصرف روزانه و صنایع دارویی و آرایشی-بهداشتی است.

کاربردهای روغن تخمه کدو کاژان

روغن تخمه کدو کاژان به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست‌فعال متنوع، نه تنها در حوزه تغذیه بلکه در سلامت عمومی و مراقبت‌های آرایشی بهداشتی نیز جایگاهی ویژه دارد. از دیدگاه تغذیه‌ای، حضور بالای اسیدهای چرب غیراشباع و فیتواسترول‌ها آن را به گزینه‌ای ارزشمند برای رژیم‌های غذایی سلامت‌محور تبدیل کرده است؛ به‌گونه‌ای که می‌تواند در کاهش کلسترول خون، بهبود سلامت قلب و تنظیم فرآیندهای التهابی نقش‌آفرین باشد. از منظرآرایشی بهداشتی، وجود مقادیر قابل توجهی از ویتامین E و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجب شده این روغن در فرآورده‌های پوستی و موضعی نیز اهمیت داشته باشد. استفاده موضعی از روغن کدو می‌تواند باعث افزایش رطوبت و انعطاف‌پذیری پوست، کاهش آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد و کمک به بازسازی بافت‌ها شود. این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که روغن تخمه کدو کاژان فراتر از یک ماده خوراکی ساده عمل کرده و می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر در ارتقای سلامت فردی و پیشگیری از بیماری‌ها در زندگی روزمره نقش ایفا کند.

نتیجه‌گیری

روغن تخمه کدو کاژان، تولیدشده به روش پرس سرد، سرشار از اسیدهای چرب ضروری، فیتواسترول‌های سلامت‌محور، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد معدنی است.این ترکیب منحصربه‌فرد باعث می‌شود روغن کدو نه تنها یک گزینه سالم برای مصرف روزانه باشد، بلکه یک مکمل غذایی محافظتی در برابر بیماری‌های قلبی، التهابات و اختلالات متابولیک نیز محسوب شود. استفاده از روغن تخمه کدو کاژان انتخابی آگاهانه برای افرادی است که به دنبال تغذیه سالم، تقویت سیستم ایمنی و حفظ جوانی و نشاط هستند.

جهت بررسی دقیق داده‌های علمی و نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌شود مقاله منتشر شده درباره روغن تخمه کدو کاژان در ژورنال JMEST را مطالعه فرمایید.

بررسی و خرید آنلاین روغن تخمه کدو کاژان

Amini, Z., Azizian, A., & Eyvazi, A. (2024). Nutritional And Health Benefits Of Cold-Pressed Pumpkin Seed Oil: A Comprehensive Study Of Beta-Sitosterol And Its Potential Applications. Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), 11(11), November 2024